Astma nocna - co robić?

Astma nocna - co robić?

Większość chorych na astmę stale lub okresowo odczuwa duszność w nocy - budzi ich ona po kilka razy: przyjmują leki, zasypiają ponownie i znowu budzi ich duszność - czasem po kilku minutach, kiedy lek nie zaczął jeszcze działać, albo po kilku godzinach, kiedy już przestał działać. Taka duszność powoduje ryzyko przedawkowania leków rozszerzających oskrzela. Nocna duszność występuje u 60% chorych na astmę, niezależnie od etiologii choroby, najczęściej między drugą a szóstą w nocy. Chory wstaje niewyspany, zmęczony - w ciągu dnia ma zaburzenia koncentracji, jest zmęczony i drażliwy.

Prawdopodobnymi przyczynami nocnej duszności są:

  • alergeny;
  • leżąca pozycja;
  • duża przerwa pomiędzy kolejnymi dawkami leków rozszerzających oskrzela lub zbyt krótki czas ich działania;
  • cofanie się treści żołądkowej do przełyku i gardła;,
  • mniejsze oczyszczanie oskrzeli z zalegającego śluzu;
  • obniżenie temperatury w obrębie górnych dróg oddechowych i wysuszenie błony śluzowej oskrzeli, szczególnie u osób oddychających ustami;
  • zmiany stężenia w surowicy krwi związków chemicznych wpływających na przepływ powietrza w oskrzelach.

Nasilenie częstości nocnych napadów astmy świadczy o zaostrzeniu przebiegu choroby. Brak właściwego leczenia może doprowadzić do dalszego nasilenia choroby i stanu astmatycznego czyli ciężkiej duszności nieustępującej po zwykle stosowanych lekach i powodującej konieczność leczenia w warunkach szpitalnych.

Eliminacja alergenów z sypialni może zmniejszyć częstotliwość nocnych napadów astmy. Trzeba usunąć poduszki z pierza, naturalne skóry, gromadzące kurz dywany i wykładziny. Pościel musi być często zmieniana. Pomaga też nawilżenie powietrza, szczególnie w sypialni. Najlepsze są nawilżacze elektryczne lub klimatyzatory wyposażone w filtry eliminujące alergeny, ale wystarczające może się okazać zawieszenie wilgotnych ręczników nad łóżeczkiem chorego dziecka albo na grzejnikach centralnego ogrzewania, zwłaszcza w zimie, kiedy "centralne" silnie wysusza powietrze.
Duże znaczenie ma stosowanie leków zapobiegających skurczowi oskrzeli (kromoglikan sodowy czyli Intal lub nedocromil - Tilade), kortykosteroidów doustnych lub wziewnych i pochodnych teofiliny. Ogromne nadzieje, potwierdzone doświadczeniami klinicznymi, a także odczuciami nielicznych na razie chorych stosujących ten lek, wiąże się z salmeterolem (Serevent) , który od ubiegłego roku jest dostępny w Polsce. Serevent jest jedynym wziewnym lekiem rozszerzającym oskrzela, którego działanie trwa około dwunastu godzin.
Wymienione przyczyny nasilenia nocnych duszności nie powinny przesłonić faktu, że chory z tzw. astmą nocną, który nie potrafi sam dać sobie z nią rady, jest prawdopodobnie źle leczony - zwiększenie dawek lub zmiana leków powinny dać oczekiwany rezultat.